حکمت یونان (La philosophie grecque )
شارل ورنر (Charles Werner )
بزرگ نادرزاد
انتشارات علمی و فرهنگی
چاپ اول: 1347 ،چاپ سوم: 1382
هنوز در ایران کتاب تاریخ فلسفه ای به چاپ می رسد که اولین سال نشر آن 1347 است. حکمت یونان کتابی در باب تاریخ فلسفه یونان باستان است. این اثر در طی این سال ها چندین بار به چاپ رسیده است و حتما پس از این نیز تجدید چاپ خواهد شد. سرفصل های این کتاب پیرامون شخصیت های فلسفی یونان باستان و دنیای هلنیسم است. فصل اول "نخستین فلسفه طبیعت"، که پیرامون فلاسفه پیشاسقراطی است، تنها مختصری از زندگی و آراء فلاسفه تشریح شده است. فصل دوم کتاب "فرزانگی: سقراط" در شرح آراء سقراط می باشد و فصل سوم "مثال: افلاطون"؛ فصل چهارم "صورت: ارسطو"؛ فصل پنجم "دومین فلسفه طبیعت: ابیقور و رواقیان"؛ فصل ششم "مطلق: فلوطین" است. کتاب حکمت یونان اثری است که بیشتر به شرح آراء فیلسوفان یونان می پردازد و به شکلی کلی اندیشه های فلاسفه مورد نظر را مورد مداقه و تعمق قرار می دهد. هر یک از فصول ذکر شده، به چند بخش نیز تقسیم می شود که در آنها اندیشه های فلاسفه دسته بندی می گردند. این کتاب بیشتر برای آن دسته کسانی مفید است که می خواهند با کلیت فلسفه در یونان آشنا گردند اما برای خوانندگان تخصصی تر نمی توان آن را پیشنهاد کرد. هرچند که امروزه آثار بهتری در این زمینه به چاپ رسیده است که می تواند خواننده را قانع تر سازد. این کتاب پیشگفتار و فرجامی دارد که به نظر من از فصول اصلی کتاب مهمتر است چرا که در پیشگفتار کتاب بحث سرآغاز تفکر فلسفی در یونان به میان می آید و جدل تاریخ نگاران در باب شرقی یا غربی بودن فلسفه مطرح می گردد و در فرجام کتاب تاثیر حکمت یونان بر فلسفه جدید مورد مداقه قرار می گیرد.ترجمه ی این کتاب خیلی روان نیست؛ بزرگ نادرزاد در انتخاب برخی از معادل ها راه به خطا می رود؛ مثلا برای ترجمه عنوان کتاب "آپولوژی" افلاطون، برابر نهاد "ستایش" را می آورد، در حالی که صحیح تر "دفاعیه" است. ترجمه ی کتاب یک دست نیست، طوری که خواننده حرفه ای را آزار می دهد، گویی که مترجم علاقه داشته که با نثری کهن تر دست به ترجمه بزند. به هر حال این کتاب می تواند سرآغاز خوبی برای علاقه مندان به فلسفه یونان باشد.
از سقراط تا ارسطو
شرفالدین خراسانی یکی از مهمترین پژوهندگان تاریخ فلسفه یونان باستان در دوره معاصر کشور ما میباشد. او در کارنامهی تاریخ فلسفهی
یونان باستان خود، آثاری چون: "نخستین فیلسوفان یونان"، "از سقراط تا ارسطو"، "متافیزیک"، "از برونو تا هگل"، "فلسفه معاصر اروپایی"، "جهان و انسان در فلسفه" و چندین مدخل از "دایرةالمعارف بزرگ اسلامی" را درباره "ابن سینا"، "ابوالعلا معری" و ... به ثبت رسانده است. گروهی از آثار وی جزء اولین پژوهشها و یا ترجمههای فلسفهی یونان میباشد و با توجه به آشنایش با زبان یونانی، موقعیت ویژهای را برای آثارش به ارمغان آورده است. کتاب "از سقراط تا ارسطو" یکی از آثار دکتر شرفالدین خراسانی که گویی برای استفاده دانشجویان فلسفه تالیف گردیده است.[i] نویسنده این کتاب را به یک پیشگفتار و پنج فصل تقسیم کرده است؛ در پیشگفتار این کتاب زمینهی سیاسی و اجتماعی قرن پنجم و چهارم پیش از میلاد آتن و در نگاهی کلیتر، یونان مورد بررسی قرار گرفته است. دموکراسی آتن، رهبری پریکلس، جنگهای پلوپونزی و سقوط آتن از جمله مباحثی است که در پیشگفتار کتاب مورد مداقه قرار گرفته است. نویسنده زمینهی اجتماعی و سیاسی آتن را در شکلگیری نحلههای سوفیستی و اندیشههای سقراط، افلاطون و ارسطو را امری مهم جلوه میدهد. جنگهای پلوپونزی که ارتباط مستقیمی با فراز و فرود دموکراسی در آتن دارد، تاثیر مهمی در زندگی و اندیشههای سقراط، افلاطون و ارسطو گذاشته است.
[i] . چاپ دوم این اثر در بهمن سال 2536 (1356 ش)، توسط انتشارات دانشگاه ملی ایران صورت پذیرفته است و طبق آنچه که در پیشگفتار کتاب آمده است، این اثر در راستای ادامهی کتاب "نخستین فیلسوفان یونان" (1350، انتشارات فرانکلین) تالیف گردیده است.
یک خبر مهم: چند روز پیش مصادف با سالروز بزرگداشت خیام در نیشابور از آثار دوست هنرمندم آقای علیرضا قدمیاری پرده برداری شد. مجسمه فیتزجرالد و حکیم خیام از آخرین آثارش می باشد که دومی هنوز پرده برداری نشده است. آخرین عکس های او از تندیس خیام اثر ابولحسن خان صدیقی و تندیس فیتز جرالد را در وبلاگ تاش ببینید.
تاريخ يونان قديم
جلد اول ( از آغاز تا جنگ پلوپونز )
احمد بهمنش
انتشارات دانشگاه تهران :1371 (چ اول:1338 )،437 ص+تصاوير
كتاب حاضر يكي از قديميترين كتبي است كه به زبان فارسي توسط دكتر احمد بهمنش ترجمه و تاليف شده است . شايد با توجه به متوني كه امروزه پيرامون تاريخ و فرهنگ يونان ترجمه و تاليف شده است ، اين كتاب از اهميت كمتر برخوردار باشد ؛ اما هنوز هم براي مرجع واقع شدن ، جايگاه مناسبي دارد .( البته من از تاليف جلد دوم اين كتاب بي خبرم و هنوز نشاني از آن را نيافتم .)
The Myths of GREECE
F.GUIRAND
New Larousse
Encyclopedia of World Mythology
فرهنگ اساطير يونان
ف . ژيران
ترجمهي ابوالقاسم اسماعيل پور
انتشارات فكرروز ، چ اول 1375 ، 200 ص + تصاوير
ـــــــــــــــــــــــــــــــــ

مقدمه
اولين گروهي از فيلسوفان كه در يونان پديدار گشتند ، از آنان با عنوان " پيش سقراطيان " ياد مي كنند .
اولين گروهي از فيلسوفان كه در يونان پديدار گشتند ، از آنان با عنوان " پيش سقراطيان " ياد مي كنند . اصطلاحي كه هم گمراه كننده است و هم نه چندان روشنگر مي باشد . از اين نظر گمراه كننده مي باشد كه گروهي از فلاسفه ي پيشا سقراطي ، واقعاً پيش از سقراط نزيسته بودند ، بلكه معاصر با سقراط بودند ؛ و از اين بابت چندان روشنگر نمي باشد كه ، آنان هيچ هماهنگي به خصوصي با يكديگر ندارند كه بتوان از آنان با عنوان فيلسوفان هماهنگ و هم راي ، تحت يك عنوان ياد كرد .
نخستين فيلسوفان در آسياي صغير كه از مستعمرات يوناني بود ، ظاهر گشتند ( تركيه امروزي ) ، جاييكه بهترين امكان تفكر براي نخستين متفكران نظري بوجود آمد .
HAND BOOK
TO LIFE
IN ANCIENT GREECE
كتاب فوق از مجموعه آثاري است كه انتشارات
Facts On File پيرامون زندگي مردمان باستان تهيه و تدوين كرده است .
از اين مجموعهي دستنامهها ) Hand Book ) تا به اكنون ، زندگي يونانيان باستان ، مصر باستان ،ماياييهاي باستاني و زندگي مردمان بينالنهرين باستاني منتشر گرديده است . مجموعهي حاضر را لسلي ادكين و روي ادكين نخستين بار در سال 1995 منتشر كردند و آخرين ويرايش و بهروزرساني اين اثر در سال 2005 انجام پذيرفته است .اين اثر اطلاعاتي مختصر پيرامون كليت زندگي در يونان باستان در
فرهنگ كنوني ، كاملترين دايرهالمعارف دربارة اسطورههاي يونان و روم است كه تا كنون به زبان فارسي منتشر شده است . ارزش و اهميت كتاب حاضر نه تنها در تعداد بيشمار مدخلهاي آن ،بلكه در شرح بسيار گسترده و دقيقي است كه براي هر مدخل ذكر شده و از اين حيث ميتوان آن را بيگمان يكي از كاملترين فرهنگهاي مربوط به اسطورههاي يونان و روم به شمار آورد .
Greece
Don Nardo
Lucent Books, 2000
يونان ؛ دان ناردو ؛ فاطمه شاداب ؛ انتشارت قنوس ؛ چ اول : 1383 ؛ ص :158 ؛ قيمت :2200 ت ؛
فهرست :
1. جغرافيا و آب و هواي يونان
2. ظهور يوناني ها
3. از عصر طلايي تا انحطاط و افول
4. قرنهاي طولاني وابستگي و ابهام
5. چالشهاي قرن بيستم
6. مردم يونان و فرهنگشان
7. دولت و اقتصاد يونان
كتاب ياد شده از مجوعهي ملل امروز است كه انتشارت ققنوس دست به ترجمهي آن زده است . اين كتاب براي آشنايي مختصر پيرامون تاريخ و فرهنگ يونان در سطح مقدماتي مفيد ميباشد . علاوه بر عناوين فوق داراي بخشهاي گاهشماري و منابعي جهت مطالعهي بيشتر به زبان لاتين نيز ميباشد . اين كتاب داراي تصاويري چند از تاريخ و فرهنگ اين كشور نيز ميباشد . بخش تاريخ معاصر اين كتاب نيز در خور توجه است ، زيرا از معدود كتابهاي چاپ شده تا به اكنون است كه به تاريخ معاصر اين كشور نيم نگاهي دارد.
اولین ترجمه ی سیاست ارسطو را حمید عنایت ارایه داد که حقیقتا ترجمه ی خوبی است البته به روانی ترجمه های لطفی نمی باشد
كتاب سياست شامل هشت كتاب مي باشد :
1. كتاب اول : تعريف و سازمان حكومت . تدبير منزل . بنده . خواسته ( مال ) . كودكان و زنان .
2. كتاب دوم : حكومت هاي كمال مطلوب ِ افلاطون و فالئاس و هيپودام . بهترين حكومت هاي موجود : اسپارت و كرت و كارتاژ .
3. كتاب سوم : شهر وند و فضائل شهروند . طبقه بندي حكومت ها ؛ دموكراسي و اليگارشي ؛ حكومت پادشاهي ( سلطنت ) . انواع حكومت پادشاهي .
4. كتاب چهارم : انواع نمونه هاي اصلي حكومت ( قانون اساسي ) . بهترين حكومت هم از نظر كلي و هم در شرايط ويژه .
5. كتاب پنجم : درباره انقلابات و انگيزه هاي آنها . انقلابات در حكومت هاي ويژه و راه جلوگيري از آنها .
6. كتاب ششم : درباره سازمان درست دموكراسي ها و اليگارشي ها .
7. كتاب هفتم : كمال مطلوب مردمان و حكومت ها . تصوير حكومت كمال مطلوب . شيوه آموزش و پرورش در حكومت كمال مطلوب ، هدف و مراحل آن .
8. كتاب هشتم : ادامة آموزش و پرورش . موسيقي و ورزش .


