در این روزهای پرملالی که می‌گذرد، نه تنها اوضاع سیاسی ایران آشفته است بلکه اوضاع اجتماعی و حتا روحی بسیاری از مردم ملال‌انگیز است. البته انگار برای بسیاری دیگر نیز آب از آب تکان نخورده است. من راه برون رفت از این اوضاع را به صورت ضربتی نمی‌دانم که چیست؟ اما برای رسیدن به یک توسعه پایدار اعتراض مدنی باید دو مقوله را مدنظر داشته باشیم:

1.       رسیدن به یک توسعه فراگیر فلسفی – فرهنگی

2.       رسیدن به یک توسعه فراگیر اقتصادی

بدون این دو مقوله اعتراضات فعلا در سطح می‌ماند و گسترده نمی‌گردد.

در ذیل شعری را از سیف فرقانی که دوست عزیزم  علی عبداللهی  در وبلاگش گذاشته بود، عینن ذکر می‌کنم، زیرا خودم از خواندنش حظ بردم.

هم مرگ بر جهانِ شما نیز بـــگذرد                  هم رونق زمـــــان شما نیز بگذرد
وین بومِ مِحنَت ازپی آن تا کند خرا                    بر دولــــت آشیان شما نیز بگذرد
باد خزان نکبت ایّام ناگــــــــــهان                        بر بــــاغ وبوستان شما نیز بگذرد
آب اجل که هست گلوگیرخاص وعا                    بر حلق و بر دهان شما نیز بگذرد
ای تیغتان چو نیزه برای سـتـــم دراز                 این تیـــــــزی سنان شما نیزبگذرد
چون داد عادلان به جهان در، بقا نکرد                بـــــیداد ظالمــــــان شما نیز بگذرد
در مملکت چوغُرّشِ شیران گذشت و رفت            این عوعوِ سـگان شما نیز بگذرد
آنکس که اسب داشت غُبارش فرونشست               گَرد سُم خران شما نیز بگذرد
بادی که در زمانه بسی شمع ها بکُشت                  هم بر چراغدان شما نیز بگذرد
زین کاروانسرای بسی کاروان گذشت                         ناچار کاروان شما نیز بگذرد
ای مُفتَخَر به طالع مَسعود خویشتن                     تاثیر اختـــــــران شما نیزبگذرد
این نوبت از کسان به شما ناکسان رسید                نوبت ز ناکسان شما نیز بگذرد   

 بیش از دو روز بود ازآن دگرکسان                       بعد از دو روز ازآن شما نیز بگذرد
بر تیر جورتان ز تحمّل سپر کنیم                              تا سختی کمان شما نیز بگذرد
در باغ دولت دگران بود مدّتی                              این گُل، زگُلسِتان شما نیز بگذرد
آبی ست ایستاده در این خانه مال وجاه                  این آب نا رَوانِ شما نیز بگذرد
ای تو رَمِه سپُرده به چوپان گُرگ طبع                  این گُرگی ِشبان ِشما نیز بگذرد
پیل فَنا که شاه بَقا مات حُکم ِاوست                       هم بر پیادگانِ شما نیز بگذرد
ای دوستان خواهم که به نیکی دعای سیف          یک روز بر زبان شما نیز بگذرد

سیف فرقانی

در غیاب عقلانیت سیاسی

پس از گذر سالیان دراز که از عمر جریان مشروطه‌خواهی می‌گذرد، چرا هنوز ما اندر خم یک کوچه‌ایم. پس از گذر صد و سه سال که از عمر صدور فرمان مشروطیت می‌گذرد، چرا هنوز همان شعارهای پیشین را که میرزا عبدالرحیم طالبوف تبریزی، زین‌العابدین مراغه‌ای، ملکم‌خان و آخوندزاده تکرار می‌کردند، را سر می‌دهیم. چرا هنوز رؤیای آزادی و لگام زدن بر قدرت در اذهان روشنفکرین موج می‌زند؟ پرسشی که هنوز در‌میان است و در پی راهکاریست، همان ابتر بودن پروسه‌ی مشروطه‌خواهی است. اگر آرمان مشروطه‌خواهی تحقق پذیرفته بود، پس چرا هنوز اصلاح‌طلبان و روشنفکران، خواهان تثبیت یک جامعه دموکرات هستند؟

گاهی اوقات بعد از خواندن یک کتاب خوب به شعف می آیی که مطلبی پیرامون آن بنویسی اما یک فرصت به خودت می دهی که پس از وب گردی این کارو انجام بدی. سرانجام پس از کمی وب گردی می بینی که دیگران هم از همین احساس شعف بی بهره نبودند و زودتر از تو دست به قلم بردند و مطلبی را تهیه نمودند. آن وقت است که احساس تنبلی به دست می دهد و از خیر نوشتن می گذری. خب من الان همون حالت را دارم اما ترجیح می دهم که بهترین لینکها را برایتان بگذارم باضافه چند شعر با ترجمه های فریدون فریاد (که زبان یونانی می داند و کتاب "زمان سنگی" یانیس ریتسوس را ترجمه کرده است) و احمد شاملو.

از سقراط تا ارسطو

شرف‌الدین خراسانی یکی از مهمترین پژوهندگان تاریخ فلسفه یونان باستان در دوره معاصر کشور ما می‌باشد. او در کارنامه‌ی تاریخ فلسفه‌ی یونان باستان خود، آثاری چون: "نخستین فیلسوفان یونان"، "از سقراط تا ارسطو"، "متافیزیک"، "از برونو تا هگل"، "فلسفه معاصر اروپایی"،‌ "جهان و انسان در فلسفه" و چندین مدخل از "دایرةالمعارف بزرگ اسلامی" را درباره "ابن سینا"، "ابوالعلا معری" و ... به ثبت رسانده است. گروهی از آثار وی جزء اولین پژوهش‌ها و یا ترجمه‌های فلسفه‌ی یونان می‌باشد و با توجه به آشنایش با زبان یونانی، موقعیت ویژه‌ای را برای آثارش به ارمغان آورده است. کتاب "از سقراط تا ارسطو" یکی از آثار دکتر شرف‌الدین خراسانی که گویی برای استفاده دانشجویان فلسفه تالیف گردیده است.[i] نویسنده این کتاب را به یک پیشگفتار و پنج فصل تقسیم کرده است؛ در پیشگفتار این کتاب زمینه‌ی سیاسی و اجتماعی قرن پنجم و چهارم پیش از میلاد آتن و در نگاهی کلی‌تر، یونان مورد بررسی قرار گرفته است. دموکراسی آتن، رهبری پریکلس، جنگ‌های پلوپونزی و سقوط آتن از جمله مباحثی است که در پیشگفتار کتاب مورد مداقه قرار گرفته است. نویسنده زمینه‌ی اجتماعی و سیاسی آتن را در شکل‌گیری نحله‌های سوفیستی و اندیشه‌های سقراط، افلاطون و ارسطو را امری مهم جلوه می‌دهد. جنگ‌های پلوپونزی که ارتباط مستقیمی با فراز و فرود دموکراسی در آتن دارد، تاثیر مهمی در زندگی و اندیشه‌های سقراط، افلاطون و ارسطو گذاشته است.

[i] . چاپ دوم این اثر در بهمن سال 2536 (1356 ش)، توسط انتشارات دانشگاه ملی ایران صورت پذیرفته است و طبق آن‌چه که در پیشگفتار کتاب آمده است، این اثر در راستای ادامه‌ی کتاب "نخستین فیلسوفان یونان" (1350، انتشارات فرانکلین) تالیف گردیده است.

یک خبر مهم: چند روز پیش مصادف با سالروز بزرگداشت خیام در نیشابور از آثار دوست هنرمندم آقای علیرضا قدمیاری  پرده برداری شد. مجسمه فیتزجرالد و حکیم خیام از آخرین آثارش می باشد که دومی هنوز پرده برداری نشده است. آخرین عکس های او از تندیس خیام اثر ابولحسن خان صدیقی و تندیس فیتز جرالد را در وبلاگ  تاش  ببینید.

واسط دوستی میان من و علی نجفی ، نیچه بود. از همان سالهایی که می شناختمش، عاشق شعر و داستان بود. شاید من کمی اغراق می کنم اما به شهادت بسیاری از دوستانش، آنچه که حق علی بوده است، نصیبش نگردیده است. خب دوری از مرکز و تن ندادن به کاسه لیسی عمال کارگزار و بی قراری روح و طبع بلندش، بخشی از عواملی است که نامش را بلند آوازه نکرده است، هرچند برای دوستانش ـ نه تنها آنانی که از جنس اویند ـ جایگاهی رفیع دارد. قصد این ندارم که در این مجال به کنکاش پیرامون آثار و شخصیت علی بپردازم چرا که در فرصتی دیگر و از سر آسوده خیالی ، حتما به این امر خواهم پرداخت و در این فرصت شما را به دیدن وبلاگ و گزیده ای از اثارش دعوت می کنم.

در این پست بخشی از داستان های دوست عزیزم علی نجفی را می گذارم. به نظر من زبان و تخیل و لایه های روانکاوانه ای که در آثار علی وجود دارد برتری ویژه ای به آثارش می بخشد که او را متمایز از سایر داستان نویسان معاصر می کند. من امیدوارم که هرچه زودتر علی بتواند برای  این مجموعه ای که در دست نوشتن دارد انجامی متصور شود  و در نهایت شاهد خلق رمانی باشیم که باید به احترامش بلند شویم.

آدرس وبلاگ علی نجفی: تنگه ی مارو

نقبی بر

فیلم اخراجی‌ها

طنز ایدئولوژیک

 مسعود ده‌نمکی با ساخت فیلم "اخراجی‌ها 2" باز توانست در صدر اخبار سینمایی قرار بگیرد. ده‌نمکی بیشتر از همه بر روی فروش فوق‌العاده‌اش مانور می‌دهد و سعی می‌کند که جهت ادله در برابر منتقدینش، از فروش چهار میلیارد تومانی‌اش مایه بگزارد. ده‌نمکی مجبور است که این روزها جواب خیلی‌ها را بدهد؛ چه طرفدارانش و چه منقدینش، که او را متهم به سرقت ادبی و لمپنیسم کرده‌اند. بیشتر نقدهای سینمایی که امروزه در پیرامون "اخراجی‌ها 2" صورت می‌گیرد مبتنی بر حمله به شخصیت ده‌نمکی و یا کم ارج بودن فیلمش می‌باشد. ده‌نمکی در کارنامه‌ی سیاسی و فرهنگی خود، مسئولیت‌هایی چون سردبیری و مدیر مسؤولی نشریه‌های شلمچه، جبهه و ساخت دو فیلم مستند را داشت و همچنین متهم به دست داشتن در وقایع 18 تیر 1378 در قالب لباس شخصی‌ها و حتی سرکردگی شبه نظامیان انصار حزب الله هست.

۱. نوشتار و کتابت برای آدمی موهبتی بوده است که زندگی انسانی را وارد شکل نوینی از تمدن کرده است. پیدایش خط و نوشتار فرصتی برای انسان فراهم نموده که به یاری آن توانست حیطه معنوی تمدن را از نسلی به نسل دیگری انتقال دهد. تمدن تاریخی آدمی در نظرگاه تاریخ‌نگاران از آن هنگام شکل می‌گیرد که خط و نوشتار زمینه‌ی بروز پیدا کرد. بی‌گمان یکی از کهن‌ترین اشکال مکاتبه، نامه‌نگاری بوده است. نامه ورقه‌ای است که نویسنده در آن مطلبی را خطاب به کسی می‌نویسد. نامه به طور معمول از کوتاه‌ترین اشکال مکاتبه بوده است. معمولاً نامه‌ها از سوی فرد یا گروهی برای شخصی یا گروهی دیگر نوشته می‌شد که در آن به شرح وقایع روزانه یا انتقال مفاهیم و معانی خاص که در نزد طرفین شناخته شده است، پرداخته می‌شد. نامه‌ها در گذشته‌ی باستان از جانب طبقه‌ی حکیمان و حکما برای سایرین به نگارش در می‌آمد و امروزه با همه‌گیر شدن فن نوشتار، عمومی‌تر شده است. امروزه بسیاری از مردم از این شیوه برای انتقال احساسات و شرح وقایع روزانه بهره می‌گیرند. ریشه‌شناسی واژه "نامه" به مفاهیمی چون کتاب، فصلی از کتاب، دستور شاهانه، شیوه اجرایی، جزای اعمال و ...

مروري كوتاه بر بنيان‌نگري و ريخت‌شناسي نوروز

نوروز: تلاقي زمان مقدس با  زمان نامقدس

   نوروز، جشنی كهن يا بن‌مايه‌هاي اسطوره‌اي كه از دير باز در سرزمين ايران با آيين‌ها و انگاره‌هاي نماديني همراه بوده است و امروز نيز داراي جايگاهي ويژه در بين اعياد و مراسم مذهبي اين سرزمين مي‌باشد.

هنوز به گاهِ بهار، ايرانيان همانند نياكان آرياييشان سعي در برگزاري هرچه باشكوه‌تر اين بزرگ جشن آييني دارند، جشني كه سرشار از اسطوره‌هاي كهن و آيين‌هاي نيك آريايي است.

   نوروز قرنهاي درازي است كه بر همه‌ي جشن‌هاي جهان فخر مي‌فروشد. از آن رو كه يك قرارداد مصنوعي اجتماعي و يا يك جشن تحميلي- سياسي نيست؛ جشن جهان است و روز شادماني زمين، آسمان، آفتاب و زمان.

   نوروز تجديد خاطره بزرگي است: خاطره‌ي خويشاوندي انسان با طبيعت.

   زمان در ديد انسان امروزي تغيير سريع ديودهاي نوري است كه حركتي بي‌وقفه به سمت آينده‌اي نامعلوم دارد، اما زمان در نگاه انسان بدوي اسطوره‌اي نگر كاملاً دوار مي‌باشد.«شلينگ» در مورد زمان اسطوره‌اي مي‌گويد: «اين زمان ماقبل تاريخي، تقسيم ناپذير است. يعني زماني است كه همواره عين خود است، به طوري كه هر مدتي كه بخواهيم بدان نسبت بدهيم، بايد آن را همچون لحظه‌اي به حساب آورد.»

زمانی ژان پل سارتر تمام فعالیت‌های سیاسی و فلسفی خودش را از کافه‌ها شروع و هدایت می‌کرد و معتقد بود که فلسفه باید هرچه بیشتر مردمی گردد. اما امروزه این طراحان سعی بر این دارند که جملات فلاسفه را آنچنان در ذهن مردم جای دهند که هیچگاه فراموش نکند. اگه بنا باشد که شما هر روزه در فنجانی چای یا قهوه بنوشید که بر روی آن نوشته شده باشد: "خدا مرده است" آنگاه برای شما خدایی می‌ماند؟!

اگه می خواهید که تی شرت یا فنجانی داشته باشید که بر روی آن تصویر فلاسفه و جملات مشهورشان بر روی آن حک شده است تصاویر زیر راببینید و به سایت مربوطه مراجعه کنید.

رفتارها و طبايع انساني، هميشه مورد توجه انديشمندان بوده است. انسان در زير ذره‌بين متفكران، هماره مورد كنكاش و بررسي قرار گرفته شده است تا گاه پاسخ‌هايي را كه خود از پيش آماده كرده‌اند، براي رفتارها و طبايع پيش‌بيني‌ناپذير انساني، ارائه دهند. اين موضوع كه آيا انسان، طبعي اجتماعي دارد يا اين كه نهادش به فرديت متمايل است، از جمله مباحثي است كه قرن‌ها اذهان بسياري را به خود متوجه كرده است. انتخاب ميان فرد Individual  و جامعه Social به عنوان طبع بشري از مباحث مورد علاقه فلاسفه، جامعه شناسان، انسان شناسان، سیاست‌مداران و... از گذشته تا به امروز بوده است . انسان‌شناسان سعي مي كنند كه در این بررسی از تك سلولي‌ها و آميب‌ها شروع كنند تا به ميمون‌ها و انسان‌نماها برسند و در اين پس زمينه به تحليل رفتارهاي جمعي و فردي، نوع بشر بپردازند. لسلي .ا. وايت معتقد است ...